KONCERT ORGANOWY z okazji 110 lat organów w kościele w Brynicy – 8.11.2015

20151108_15371620151108_153649W niedzielę – 8 listopada br, w kościele p.w. św. Szczepana w Brynicy zabrzmiały 110 – letnie organy w utworach J.S. Bacha, Franciszka Schuberta, Josephe Verdiego a zagrał na nich organista z kościoła Franciszkanów w Opolu – Marek Mielnik, na klarnecie przygrywał – Krystian Czech (na zdj.). Miedzy utworami słowo o historii brynickich organów wygłosiła Katarzyna Pech z biblioteki w Brynicy, która przygotowała również tematyczną prezentację. Organizatorami przedsięwzięcia byli: Proboszcz Parafii – ks. Krzysztof Mróz, Parafialny Zespół CARITAS, Stowarzyszenie Odnowy Wsi Brynica, Sołtys i Rada Sołecka Wsi Brynica, GBP – filia w Brynicy.

Poniżej trochę o historii organów – informacje przygotowała Katarzyna Pech:

SŁOWO O HISTORII I TWÓRCY BRYNICKICH ORGANÓW

 

Organy w kościele św. Szczepana w Brynicy wybudowała firma Schlag i synowie ze Świdnicy przypuszczalnie w 1905 roku. W czasie I wojny światowej zabrano dzwony i piszczałki organowe. 30 czerwca 1922 roku udało się ówczesnemu proboszczowi parafii zakupić nowe piszczałki. Pochodziły one z firmy „Schlag & Söhne” ze Świdnicy. W 2007 roku został przeprowadzony remont instrumentu przez Franciszka Jelenia z Olszynki k. Prudnika.

Organmistrzostwo jest rzemiosłem wymagającym wiedzy i umiejętności w wielu dziecinach. Świdnica od początku rozwoju tego rzemiosła (XV w.) była miejscem osiedlania i działania organmistrzów, a w XIX i w I poł. XX w. była głównym i wiodącym ośrodkiem budowy organów na Śląsku. Stało się to za sprawą Christiana Schlaga, który w 1834 roku osiadł się w tym mieście, co w przyszłości doprowadziło do powstania firmy Schlag& Sohne. Christian Schlag prowadził ją wraz z dwoma synami Theodorem i Oskarem. W firmie powstały hale obróbki drewna, odlewnia, pracownie obróbki cyny, cynku i ołowiu, ślusarnia, piszczałkarnie, pracownie snycersko – rzeźbiarskie oraz hale montażowe. Firma Schlag&Sohne zatrudniała 115 pracowników.

Przez 7 pierwszych lat (1870-1877) firma zbudowała 47 nowych organów, z których największe powstały w Kościele Łaski w Żaganiu w 1874. Organy Schlagów znane były w Europie, Ameryce, a nawet Australii. W latach 1869 – 1914 liczba przeprowadzonych przez firmę prac tzw. liczba opusów sięgnęła tysiąca. Istniała ona jeszcze kilka lat po I wojnie światowej.

W 1885 r. firma uzyskała tytuł Dworskiego Dostawy Księcia Albrechta Pruskiego a w 1900 – Dworskiego Budowniczego Organów Jego Wysokości Cesarza i Króla. W 1903r. firmę przejęli synowie Theodora: Reinhold i Bruno. Niestety z powodu kryzysu powojennego w 1922 r. firma została sprzedana.

Aż do grudnia 1922 roku, hale opuściło 1100 instrumentów. Najwyższy znany dzisiaj opus wynosi 1099 i znajduje się na organach w Kościele św. Anny we Wrocławiu – Widawie. Z listy największych dzieł firmy wymienić można:

(Opus 924) zbudowane w roku 1912-13 znajdujące się w kościele ewangelickim w Wałbrzychu.

Organy zbudowane w 1912 roku w ewangelickim kościele Pokoju w Świdnicy.

Organy w kościele św. Elżbiety we Wrocławiu.

Organy w Międzybórzu. Kościół Krzyża Świętego.

Organy w kościele parafialnym p.w. św. Antoniego Padewskiego w Łagowie. Budowę organów rozpoczęto w 1881 r.

Opus 730 w kościele Świętej Trójcy w Paszowicach.

Katarzyna Pech