Konkurs

Uwaga KONKURS
Halo! Halo! Tu Łubniany!
Wy odpowiadacie, my pytamy.

Uwaga! Ogłaszamy nowe zasady udziału w konkursie.

Szanowni Państwo, zakończyliśmy pierwszy etap, cieszącego się bardzo dużym zainteresowaniem konkursu na temat wiedzy o mieszkańcach i historii Gminy Łubniany. Zapraszamy do dalszej zabawy. Informujemy Szanownych Państwa, że dokonujemy małej korekty dotyczącej zasad uczestnictwa w konkursie. Zmiana polega na tym, że uczestnicy mogą odpowiadać na zadawane pytania za każdym razem kiedy tylko zostanie zamieszczone na naszej stronie. Nie obowiązuje już zasada odczekania kolejki 10 kolejnych pytań.  Laureat danej serii może już w kolejnym rozdaniu uczestniczyć w dalszej zabawie.  Osoba, która jako pierwsza odpowie poprawnie na pytanie otrzyma punkty, od 1-5, w zależności od trudności pytania. Kto z uczestników w danym miesiącu nagromadzi  najwięcej  punktów, zostanie laureatem miesiąca.  Laureat danego miesiąca   w kolejnym miesiącu nie bierze w nim udziału ( wg nowych zasad musi odczekać 1 miesiąc, aby w kolejnym miesiącu znowu włączyć się do konkursu).  Pozostałe zasady uczestnictwa pozostają bez zmian.

Przypominamy, że odpowiedzi możemy przesyłać na naszego facebooka lub na adres: lodzk.dyrektor@lubniany.pl

Nowe pytania publikowane są na stronie głównej lodzk.opole.pl

Pytania i odpowiedzi z II edycji konkursu:

Co to są “Cakle”? To grube gałęzie.

Pytania i odpowiedzi z I edycji konkursu:

1.    Na okładce 1. Tomu książki Ze Śląskiem na ty zamieszczono zdjęcia
Maxa Glauera kobiety odpoczywającej przy spichlerzu. Zdjęcie zrobiono w 1933
roku w Dąbrówce Łubniańskiej. Co znajduje się przed nogami kobiety.

Odp.  Miechówka. Mówiono też na nią byrtka

2.    W czasach fryderycjańskich na terenie Gminy Łubniany powstały dwie nowe miejscowości. Proszę wymienić ich obecną nazwę?

Odp. Grabie i Masów. Nie było wymagane ale przywołano też przy tej okazji powstałe w tym czasie 2 przysiółki Mańczok ( w XVIII w. należał jeszcze  do gminy Murów) oraz Kosowce, obecną dziś część Dąbrówki Łubniańskiej.

3.    Od czego, albo od kogo pochodzi nazwa miejscowości Masów

Odp.  Od nazwiska pruskiego generała Hansa von Massowa

4.    Wyjaśnij w kilku słowach obecną,  polską, nazwę słowa Masów?

Odp. Nazwisko Massow zostało spolszczone na Masów. Poza bezpośrednim związkiem z oryginalnym, pierwotnym zapisem, innego znaczenia nie ma.

5.    Gmina Łubniany ma swój herb. W dolnej jego części znajduje się 11 gwiazdek. Co oznaczają? Co symbolizują?

Odp. Gwiazdy symbolizują 11 miejscowości (sołectw) należących do Gminy Łubniany.

6. Na terenie gminy znajduje się kilka kościołów. Który z nich wybudowano najpóźniej i który święty temu kościołowi patronuje?

Odp. Kościol w Luboszycach pod wezwaniem świetego Antoniego został wybudowany najpózniej w stylu romańskiej w latach 1918–1920, według projektu Theodora Ehla.

7. Czy w Kępie był kiedyś młyn, a jeżeli tak to w którym miejscu się znajdował?

Odp. W Kępie w 1830 roku w folwarku znajdował się młyn. Ten folwark to tereny dzisiejszej piekarni, most  na Jemielnicy i część po drugiej stronie, gdzie  znajduje się obecnie warsztat samochodowy.

8. W niedalekiej przeszłości ważną funkcję we wsi pełnił stróż nocny. Jak gwarowo nazywano taka osobę?

Odp. Stróża nocnego nazywano  – wachtyrzem. Była to funkcja, o którą starało się wiele osób. Powierzano ją osobie zaufanej. Wachtyrz strzegł wsi, doglądał żeby coś się nie paliło, pilnował aby mieszkańcy mogli spać spokojnie.

9. W Jełowej był młyn Widerów. Widera to nazwisko właściciela. Młyn już dawno nie istnieje, ale do dziś mieszkańcy Jełowej to miejsce nazywają…….no właśnie, jak?

Odp. To młynek

10. Kto jest fundatorem  kościoła pw. św Mateusza w Kobylnie?

Odp. hrabina Barbara von Gaschin

11. Z jakiego rodu pochodziła hrabina Barbara von Gaschin (Gaschin była po mężu)?

Odp. Hrabina Anna Barbara pochodziła z rodu von Garnier. Hrabia von Gaschin był jej drugim mężem.

12. Przed wojną w Łubnianach znajdował się hotel. Miał swoją nazwę – Gasthaus zur Ercholung. Właścicielem  hotelu była rodzina Thau. Budynek istnieje do dziś. Jaką funkcję pełni obecnie ?

Odp. Gasthaus zur Ercholung to dziś Publiczne Przedszkole w Łubnianach

13. “Przed wojną Gasthaus u. Warenhandlung (Gościniec i sklep) rodziny Knopp. Po wojnie “Kacma u Kansego”. Cały czas mowa o obiekcie znajdującym się w Łubnianach.  O jaki, współcześnie funkcjonujący, obiekt pytamy?

Odp. Chodzi o budynek przy ul. Opolskiej, w którym obecnie znajdują się Łubniańskie Kominki

14. Gmina Łubniany podpisała w latach 90-tych m minionego wieku  akt partnerski z niemieckim miastem Arnstein  Podaj  dokładny rok datę i miesiąc podpisania dokumentu oraz kto w imieniu obu gmin ten dokument podpisał?

Odp: 22 maja 1993 akt partnerski podpisali Wójt Gminy Łubniany Dieter Wystub oraz Burmistrz Arnstein Roland Metz.

15. Z okazji zawarcia partnerstwa pomiędzy gminami Łubniany i Arnstein, posadzono symboliczne drzewko przyjaźni. W jakiej miejscowości, na terenie Gminy, to drzewko posadzono? Czy przetrwało? Jeżeli tak, to  w którym miejscu  się znajduje. Poza konkursem  można podać kilka szczegółów z tego wydarzenia (np. jakie drzewo posadzono?).

Odp. Symboliczne drzewko przyjaźni posadzono w Brynicy na Placu Arnstein i do dzisiaj tam rośnie i ma się dobrze na zrewitalizowanym Centrum Brynicy. A co do dodatkowych, pozakonkursowych,  szczegółach związanych z tym wydarzeniem? Drzewko posadzono we wrześniu 1994 roku, podczas Gminnych Dożynek. Faktycznie posadzono tuję. Ta jednak po krótkim czasie uległa zniszczeniu. W jej miejsce posadzono buka. Ten buczek, w przeciwieństwie do  poprzedniczki tujki, z roku na rok pięknie się rozrasta.

16. Co to jest “sołpuch”? Dla ułatwienia podajemy, że jest to określenie gwarowe. No właśnie, ale czego?

Odp. Sołpuch to metalowy pręt, w zasadzie taka dźwignia, nad paleniskiem we wielołku, którym się zamyka przewód kominowy po nagrzaniu wielołka aby nie tracić temperatury.

17. Brynica, podzielona jest na kilka dzielnic. A właściwie są to lokalne nazwy terenowe. Jedną z takich części jest Grodzisko. Proszę wytłumaczyć znaczenie tego słowa?

Odp. Nazwa Grodzisko ma związek z odkrytymi w Brynicy w 1978 r istnienia osady , grodu, przy obecnej ul. Stawowej., między rzekami Swornicą i Brynicą. Na podstawie badań archeologicznych stwierdzono istnienie w tym miejscu grodu, datowanego na XIV/XV w. Miał on kształt koła o średnicy niewiele większej niż 100 m i otoczony był fosą (po której widoczne ślady zachowały się do czasów współczesnych).

18. W którym miejscu w Biadaczu znajdowała się kiedyś karczma?

19.  W lesie pomiędzy Biadaczem a Masowem (bliżej Biadacza) znajduje się krzyż. Nazywany jest krzyżem z kokotkiem. Proszę wyjaśnić pochodzenie nazwy?

Odp. Nazwa ta wywodzi się od koguta, który pierwotnie stał na szczycie drewnianego krzyża.

20. Ponieważ od kilku dni pada, proszę wytłumaczyć znaczenie powiedzenia “leje, jak z cebra”.

Odp. Ceber to takie drewniane naczynie na wodę z uszami, do którego wkładało się drąga, aby je przenieść. Czasem klepki tego naczynia były niejednolite i dziuraw i woda z niego się lała, stąd powiedzenie „lać jak z cebra”. Innym wytłumaczeniem było wylewanie zawartości cebra. Strumień wylewanej wody był tak silny, że na rzęsisty deszcz mówiono „leje jak z cebra”.

21. Proszę wyjaśnić znaczenie gwarowego słowa „grymplować” i „śpinować”

Odp. Według autorki pytania Klary Czech, rocznik 1935,  śpinowanie była to  czynność polegająca na przędzeniu wcześniej wygrymplowanej wełny. A raczej pozyskanego po ostrzyżeniu owiec materiału (nie wiem, jak owczą postrzyżynową materię bardziej poprawnie nazwać). Czyli praca na kołowrotku.

22. 19 grudnia 1812 roku,  był dla mieszkańców  Kolanowic dniem bardzo ważnym. W tym dniu miało bowiem miejsce uroczyste poświęcenie, przywiezionego z Opola,  drewnianego kościóka pw. św. Barbary. W którym miejscu kościół  znajdował się  w Opolu?

Odp. Kościół ten był umiejscowiony na dzisiejszym Placu Wolności. Dokładniej w części parku gdzie znajduje się fontanna.

23. Tym razem proszę opisać załączoną do pytania fotografię. Co przedstawia? Gdzie zdjęcie zostało wykonane? I w którym roku obiekt ze zdjęcia został wybudowany? Uwaga. Wybudowany! Nie remontowany! Można się pomylić o 5 lat.

Odp. Jest to most w Kępie, oddany do użytku w 1912 roku.

24. Ile takich, bądź podobnych mostów jak na zdjęciu (most z pytania nr 23) oddano na początku XX wieku  i w jakich  miejscowościach, oczywiście na terenie gminy Łubniany, się znajdują?

Odp. Gminę Łubniany przecinają  trzy rzeczne doliny . Dolina rzeki Brynica, Małej Panwi i Jemielnicy z Swornicą. Ta pierwsza  obejmuje miejscowości części północnej: Jełową, Dąbrówkę Łubniańską, Brynicę. Nad Małą Panwią rozpościerają się Kolanowice, Luboszyce i Biadacz. Zaś w  widłach Swornicy i Jemielnicy leży sąsiadująca z Opolem Kępa, którą od miasta oddziela najwyższe w tej części Opola wniesienie, które lokalnie nosi nazwę  – „Kampskoł góra”.  Od Jełowej do Kępy przez doliny  rzeczne przebiegają: droga wojewódzka i powiatowa, a na nich mosty.  Cztery z nich poza funkcjami komunikacyjnymi  posiadają niezwykłe walory  architektoniczne. Są to:   most w Kępie nad Swornicą, most na Jemielnicy  pomiędzy Kępą a Luboszycami, most w Luboszycach na kanale Ulgi(kanał jest nieczynny, koryto jest suche, kanał był  czynny w czasach kiedy w Luboszycach działał młyn) oraz most na granicy Łubnian i Dąbrówki Łubniańskiej przy stadionie sportowym Śląska Łubniany. Budowę mostu w Kępie na Swornicy (przy piekarni Wodnicki) ukończono w 1912 roku. Mniej więcej w tym samym czasie oddano do użytku pozostałe mosty.  Wszystkie są mostami łukowymi, jednoprzęsłowymi wykonanymi z betonu. Uwagę przykuwa bardzo dobrze zachowana  kamienna okładzina na łukowych częściach mostów oraz kamienne słupy spinające  metalowe balustrady. Mosty  te należą z całą pewnością  do jednych z pereł architektonicznych na terenie gminy Łubniany. W 2012 roku, czyli  100 lat po oddaniu do użytku most w Kepie, na Swornicy, został kompleksowo wyremontowany.

Dane o mostach pochodzą z Zarządu Wojewódzkiego Dróg i Budowy Mostów w Opolu . Dziękuję Jerzemu Lauerowi za pomoc w uzyskaniu informacji.

Pozostałe mosty: W Luboszycach na Małej Panwi, w Dąbrówce Łubniańskiej i  Brynicy na rzece Brynica, nie mają takiej wartości, jak te opisane powyżej.

25. Gdzie znajduję się i do kogo należy najstarsza gospoda w gminie Łubniany? Poza konkursem można ewentualnie dodać,  w którym wieku ją wybudowano.  Dla ułatwienia dodam, że dokładna data do dziś widnieje na jej szyldzie.

Odp. Najstarsza gospoda należy do Huberta Czurloka i znajduje się przy ulicy Wolności w Jełowej. Powstała w XIII wieku. Obecnie jest to klub LUXO.

 26. Co to jest “poślołd”?

Odp. Poślołd to chude ziarna, wybrakowane, przeznaczone na paszę.

27. Podaj pierwotną nazwę wsi Dąbrówka Łubniańska, nazwę z  1588 roku oraz od czego ta nazwa się wywodzi?

Odp. Pani Alicja Cebula podaję Jana Dombrówkę. Tak. W dokumentach pojawia się taka osoba. Ale czy od niego pochodzi nazwa Dąbrówki aktualnie Łubniańskiej, tego nie wiemy na 100%. Jest jeszcze drugie, moim zdaniem, bardziej realne pochodzenie nazwy tej miejscowości. Profesor Henryk Borek w swoim opracowaniu nazw miejscowości na Śląsku podaje, że nazwa wsi wywodzi się od szaty roślinnej – dąbrowy. Taka tu na pewno była. W dokumentach parafialnych, kiedy jeszcze nie istniała wieś, czyli przed 1588 roku, a nie istniała też parafia w Łubnianach, tylko w Jełowej, zapisano, że duszpasterz, aby odprawć Mszę św, lub Nabożeństwo, jeździł z Jełowej do Łubnian przez dąbrowę. To tylko takie małe ciekawostki. Bardzo dziękuję i pani Ewelinie, i Pani Alicji za odpowiedź. Obu Paniom gratulujemy i przyznajemy nagrody.

28. Ile budynków szkolnych, takich w których prowadzono naukę, było w Łubnianach? Te obiekty istnieją do dziś. Jaką pełnią obecnie funkcję?

Odp. Trzy, obecne funkcje tych obiektów to: szkoła, biblioteka, budynek mieszkalny.

29. PROSZĘ WYMIENIĆ WSZYSTKIE MŁYNY JAKIE W PRZESZŁOŚCI DZIAŁAŁY NA TERENIE GMINY ŁUBNIANY. Proszę podać także miejscowości, w których się znajdowały.

Odp. Brynica – na terenie obecnego tartaku SOCHOR, młyn wodny

Dąbrówka Łubniańska – młyn wodny, ostatni właściciel, rodzina Solgów

Przysiółek Mańczok – młyn elektryczny

Jełowa – młyn wodny u Widerów

Kępa – młyn wodny, ostatni właściciel, rodzina Czajów

Kolanowice – młyn wodny

Luboszyce – 1 młyn wodny i 1 młyn elektryczny

Łubniany – w bardzo dalekiej przeszłości młyn napędzany energią powietrza, wiatraka. Nie wiadomo, w którym miejscu się znajdował. Być może gdzieś na „Kóńcie”. I drugi młyn zasilany energią elektryczną, młyn należący do Breitkopfa

Kobylno – młyn wodny przy rzece Jaźwinka

30. Co łączy dawny szynk, a dzisiejszą dyskotekę LUXO w Jełowej  z Uniwersytetem Praskim w Republice Czeskiej  oraz słynny most Karola na Wełtawie w Pradze?

Odp. Wspomniane miejsca łączy fakt, że powstały, kiedy w tej części Europy  rządził Król Czech Luksemburczyk IV. To, co jednak  najbardziej mieliśmy na myśli w tym pytaniu to to, że dokument zezwalający na utworzenie szynku wydał i podpisał król osobiście. Taki dokument właściciele szynku posiadają do dziś, z oryginalnym podpisem króla Luksemburczyka. O tym wiele razy już pisano,  mówiono w telewizyjnych programach. Właściciel tego faktu też nie ukrywa. Dlatego uważamy, że jest to z tego powodu ważne  miejsce historyczne,  które warto odwiedzić.

31. Wszyscy zapewne znamy legendę o cudownym źródle w  „Studzionce”, w Dąbrówce Łubniańskiej. Miejsce to należy dziś do parafii Św. Piotra i Pawła w Łubnianach. Dwa wieki należało jednak do rodziny Soppów z Masowa. Jak miała na imię ostatnia z żyjących kobiet z rodu tej wyjątkowej w historii naszej gminy  rodziny?

Odp. Ostatnia żyjąca osoba z rody Soppów z Masowa, która przekazała „Studzionkę” w Dąbrówce Łubniańskiej parafii w Łubnianach, nazywała się Antonina Soppa.

Skip to content