Śląskie Śpiewanie 2012

Regionalny Przegląd Pieśni „Śląskie Śpiewanie” im. Prof. Adolfa Dygacza

Eliminacje rejonowe w Łubnianach

12 kwietnia 2012r. w Łubniańskim Ośrodku Działalności Kulturalnej w Łubnianach odbyły się eliminacje rejonowe Regionalnego Przeglądu Pieśni „Śląskie Śpiewanie” im. Prof. Adolfa Dygacza.

W eliminacjach wzięło udział 16 podmiotów wykonawczych.

Jury w składzie:

  1. Kazimierz Ratajczak
  2. Janina Dygacz
  3. Krystian Czech

 

oceniało wykonawców, biorąc pod uwagę następujące kryteria: dobór repertuaru, zachowanie cech gwarowych, walory wokalne, akompaniament, choreografię, ogólny wyraz artystyczny.

Do udziału w konkursie finałowym, który odbędzie się w Piekarach Śląskich, zakwalifikowali się następujący wykonawcy:

  • Publiczne Przedszkole w Brzeziu – zespół wokalny
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Luboszycach – zespół wokalny
  • Publiczne Gimnazjum ZSP w Dębskiej Kuźni – zespół wokalny
  • PG w Biadaczu – solistka Julia Leja
  • Łubiański Ośrodek Dział. Kult. – solistka Dominika Nawrat
  • Solista Norbert Kleman z Opola
  • Dom Kultury w Ozimku – zespół wokalny z Antoniowa
  • Ośrodek Kultury i Sportu w Prószkowie – zespół wokalny „Ligockie Wrzosy”
  • Gminny Ośrodek kultury w Dobrzeniu Wielkim – zespół wokalny „Kupskie Echo”

UWAGA! WAŻNA INFORMACJA!

Podajemy repertuar z jakim wykonawcy mają wystąpić w konkursie finałowym:

  • Publiczne Przedszkole w Brzeziu – zespół wokalny ma wystąpić z repertuarem: .”Gdzieżeś ty bywał czarny baranie?”, „Skoko wróbel po desce”, „Hop, hop Bartoniu”, „Nie chcę cię, nie chcę cię”.
  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Luboszycach – zespół wokalny ma wystąpić z repertuarem: „Joł z Francyje jada”, „Judyto, Judyto”.
  • Publiczne Gimnazjum ZSP w Dębskiej Kuźni – zespół wokalny ma wystąpić z repertuarem: „Wele drogi oset”, „Przed dóm przijechali”.
  • PG w Biadaczu – solistka Julia Leja ma wystąpić z repertuarem: “Miałach joł gołumbka”.
  • Łubiański Ośrodek Dział. Kult. – solistka Dominika Nawrat ma wystąpić z repertuarem: “Cyzyku” , “Babulinka”.
  • Solista Norbert Kleman z Opola ma wystąpić z repertuarem: „O ty ptaszku kregulaszku”, „Pod tą naszą szopką”.
  • Dom Kultury w Ozimku – zespół wokalny z Antoniowa ma wystąpić z repertuarem: „Każdo dzieweczka”, „U sąsiada zygar bije”.
  • Ośrodek Kultury i Sportu w Prószkowie – zespół wokalny „Ligockie Wrzosy” ma wystąpić z repertuarem: „Wele drogi oset”, „Córka karcmorza”.
  • Gminny Ośrodek kultury w Dobrzeniu Wielkim – zespół wokalny „Kupskie Echo” ma wystąpić z repertuarem: „Wszystkie dziouchy tańcujom”, „Trzysta bucków”.

 

***

Wskazówki metodyczne do Przeglądu Piosenki Dziecięcej

„Śląskie Śpiewanie”

Dobór repertuaru.

“Cele Przeglądu Piosenki Dziecięcej „Śląskie Śpiewanie” przemawiają za tym, by brać pod uwagę utwory, których treść – związana z kulturą regionalną – odznacza się walorami estetycznymi i etycznymi.

Warto sięgać do opublikowanych już zbiorów, pieśni śląskich ( m.in. Juliusza Rogera, Józefa Ligęzy, Jana Taciny, Daniela Kadłubca i Adolfa Dygacza) a także odkrywać inne dawne pieśni (np. ze zbiorów kościelnych, takich jak „ Droga do nieba” Ludwika Skowronka) lub pieśni utrwalone jedynie w ustnych przekazach np. związane z kultem świętych – patronów parafii, patronów stanów i zawodów. W ocenie repertuaru uwzględnia się bowiem jego oryginalność i wartości ogólnoludzkie.

Teksty piosenek starajmy się dostosować do wieku wykonawcy ( wykonawców). Mogą to być również teksty humorystyczne i satyryczne. Unikajmy jednak utworów o treściach frywolnych.

Dobierając repertuar pod względem muzycznym , zwracajmy jednak uwagę na ambitus ( najwyższy i najniższy dźwięk w piosence) – zważajmy na to, aby nie przekraczał skali głosu dziecka. Śpiew nie powinien być prosty, czysty intonacyjnie z zaznaczoną frazą muzyczną i prawidłową dykcja. W śpiewie wielogłosowym szczególnej troski wymaga czystość harmoniczna. Warto wprowadzić elementy dynamiki. Warto też zadbać o oszczędny ruch sceniczny, który będzie stanowił ilustrację wykonywanej pieśni.

Dopuszcza się różne formy akompaniamentu np. fortepianowy, akordeonowy, kapeli ludowej, a w wyjątkowych sytuacjach keyboard i kasetę z nagranym akompaniamentem ( jeśli nie zabrania tego regulamin).

 

Etnografia – strój ludowy.

Strój ludowy nie jest warunkiem niezbędnym, by wziąć udział w konkursie – choć jest mile widziany.

Na każdej ziemi z Górnego Śląska występował trochę inny strój ludowy – najlepiej przeto sięgnąć po wzory lokalne, właściwe dla zamieszkanej przez uczestników konkursu okolicy: strój pszczyński, bytomski, raciborski, cieszyński itp. Strój bytomski nie może być uznany za najstosowniejszy dla występujących uczniów np. z Rybnika, Czechowic czy Opola.

Strój ludowy w każdej okolicy występował w kilku wariantach: jako paradny, odświętny, codzienny. Najczęściej występujący zestaw stroju śląskiego – zarówno dla kobiet, jak i dziewczynek – to: jakla, kiecka, fartuch ( w stroju cieszyńskim, bytomskim, pszczyńskim zawsze sięgają dolnej krawędzi kiecki), ewentualnie chustka. Dziewczęce głowy najczęściej były odkryte z warkoczami. Wieniec kwiatowy na głowie nosiły wyłącznie panny w najbardziej uroczystych sytuacjach: w procesji „ do obrazu” oraz w roli drużki na weselu. Nie tańczyły jednak w nich! Nie ma zatem przymusu zakładania ich i gorsetu.

Gwara

Teksty piosenek śląskich są w różnym stopniu nacechowane właściwościami gwarowymi: najczęściej słownikowymi ( np. starzyk „dziadek”, modry „niebieski”, zawdy „zawsze”) i fonetycznymi ( np. ptoszek – ptaszek, rzyka – rzeka, ida – idę), a częściowo także gramatycznymi (np. widziołech – widziałem) i słowotwórczymi ( np. maluśki – malutki).

Nie wszystkie zjawiska wymowy gwarowej dadzą się utrwalić na piśmie, nie wszystkie też są charakterystyczne dla całego Śląska. Np. cieszyńskie : widzym, środkowo śląskie: widza, północnośląskie: widzam oraz na Opolszczyźnie: widzis. A w pozostałej części Śląska widzisz, a więc wymowa bez mazurzenia.

Autorzy tekstów piosenek stylizowanych na gwarę celowo rezygnują z wprowadzenia niektórych cech wymawianych , by tekst zapisany był bardziej komunikatywny. W pisowni nie zawsze konsekwentnie są uwzględniane takie cechy, jak: ścieśnienia samogłosek o, e przed spółgłoskami: m, n, ń, r, l, ł. Np. stróna ( gwarowa wymowa wyrazu strona), tyndy ( gwarowa wymowa słówka tędy). Wymowa połączeń: rzi, szi, np. prziniesie, krziwy, grziby; twarda wymowa połączeń kie, gie, np. kedyś, droge (buty). Wykonawcy piosenek czynnie znający gwarę od dzieciństwa z pewnością uwzględnią gwarowy sposób wymawiania głosek oraz ich połączeń ( jeśli nawet nie będzie on zaznaczony w tekście pisemnym). Mogą jednak mieć z tym trudności te osoby, które są z gwarą śląską tylko osłuchane, lecz nie mówią nią na co dzień (np. dzieci przybyszy spoza Śląska). Dlatego dla zespołów i solistów nie znających czynnie gwary , warto tak dobrać repertuar, by znalazły się w nim utwory utrzymane w ogólnopolskiej odmianie języka ( z nielicznymi cechami dialektu np. słownikowymi) i teksty lekko stylizowane na gwarę, ale nie teksty w całości utrzymane w odmianie gwarowej.

W przygotowaniu do wykonania utworu trzeba zwrócić uwagę na to, aby wymowa dzieci była naturalna, a nie hiperpoprawna ( tzw. do literowana, zgodna z zapisem).

Zachęcajmy dzieci i młodzież do udziału w szkolnych i rejonowych eliminacjach przeglądu piosenki „Śląskie Śpiewanie”. Możliwość uczestników w zakresie doboru repertuaru, kompetencji gwarowej i przygotowania strojów są wprawdzie zróżnicowane, liczy się jednak przede wszystkim zainteresowanie pieśnią śląską, chęć podtrzymywania tradycji muzycznej, radość ze wspólnego śpiewania i słuchania pieśni. Wszystko sprzyja umacnianiu więzi młodego pokolenia z Małą Ojczyzną.”

 

***

UWAGA! Już jutro 27 marca zapraszamy!

Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu , Łubniański Ośrodek Kultury oraz Nowa Trybuna Opolska zapraszają na spotkanie na temat śląskiej pieśni ludowej, które odbędzie się we wtorek, 27 marca w budynku Muzeum Śląska Opolskiego. Spotkanie poprowadzi Zespół Śląskiej Pieśni Ludowej SILESIA. Początek godzina 17:00. Impreza adresowana jest szczególnie do instruktorów, nauczycieli muzyki, zespołów i miłośników śląskiej kultury muzycznej. Program poświęcony będzie przygotowaniom do tegorocznego Przeglądu Pieśni im. profesora Adolfa Dygacza “Śląskie Śpiewanie”.

W imieniu organizatorów Krystian Czech

***

Szanowni Państwo!

Zapraszamy do udziału XIX Edycji Regionalnego Przeglądu Pieśni “Śląskie Śpiewanie” im. prof. Adolfa Dygacza. Głównym organizatorem jest Związek Górnośląski oraz Zespół Pieśni i Tańca “Śląsk” im. Stanisława Hadyny.

Dnia 12 kwietnia od godz.10:00 w Łubniańskim Ośrodku Działalności Kulturalnej odbędą się eliminacje rejonowe dla uczestników z województwa opolskiego.

Zadaniem Przeglądu jest pielęgnowanie tradycji śpiewaczych regionu śląskiego
i prezentacja śląskich pieśni ludowych. W tym roku szczególnie zachęcamy do przygotowania nowych utworów, znajdujących się w śpiewniku „Pieśni dla dzieci
i młodzieży ze zbiorów profesora Adolfa Dygacza” – wybór: Janina Dygacz (rok wydania 2011).
Zapraszamy dzieci, młodzież i dorosłych do udziału w eliminacjach rejonowych “Śląskiego Śpiewania”. Udział w Przeglądzie to nie tylko rywalizacja o nagrody. Posiadający blisko dwudziestoletnią tradycję Przegląd jest festiwalem różnorodności pod względem doboru repertuaru, kompetencji gwarowej i przygotowania strojów, a uczestników „Śląskiego Śpiewania” niezmiennie jednoczy zainteresowanie pieśnią śląską, chęć podtrzymania tradycji muzycznej, radość ze wspólnego śpiewania
i słuchania pieśni. Wszystko to sprzyja umacnianiu więzi młodego pokolenia z Małą Ojczyzną.

Szczegółowy regulamin konkursu wraz z harmonogramem oraz kartę zgłoszenia przesyłamy Państwu w załączeniu. Więcej informacji oraz załączniki znajdziecie Państwo na naszej stronie internetowe www.lodzk.opole.pl zakładka śląskie śpiewanie oraz www.zespolslask.pl .

Uprzejmie prosimy o rozpropagowanie idei przeglądu w Państwa środowisku.

Karty zgłoszeniowe prosimy nadsyłać do dnia 6 kwietnia 2012r. na adres Łubniańskiego Ośrodka Działalności Kulturalnej, ul. Opolska 53, 46-024 Łubniany.

Uwaga! 27 marca w Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu odbędzie się spotkanie na temat pieśni ludowej , podczas którego omawiane będą wszelkie aspekty dot. strojów, śpiewu ludowego i innych ważnych elementów pieśni ludowej. Podczas spotkania wystąpi zespół SILESIA. Zainteresowanych serdecznie zapraszamy. (szczegóły na www.lodzk zakładka Śląskie śpiewanie)

Z poważaniem

Krystian Czech – dyrektor

 

Pliki do pobrania:

harmonogram eliminacji slaskie spiewanie 2012

karta zgloszenia slaskie spiewanie 2012

regulamin – slaskie spiewanie 2012

regulamin dla jury slaskie spiewanie 2012